OECD tarafından yayımlanan, 15 yaşındaki öğrencilerin okuma, matematik ve fen bilgisi bilgilerini ve becerilerini gerçek hayattaki zorlukların üstesinden gelmek için kullanma yeteneklerini ölçen PISA (Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı) sonuçlarına göre Türkiye, tüm alanlarda sıralamasını yükseltti, fen bilimleri ve okuma becerileri alanında OECD ortalamasının üzerinde yer aldı. Türkiye’nin sıralaması; fen bilimlerinde 15, okuma becerilerinde 18, matematikte 11 basamak birden yükseldi.
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, “PISA başarımız dünyada gündem. 2015 sonrası skorlarımız yükseldi. Eğitimi dershane vesayetinden kurtardık ve başarı geldi” ifadelerini kullanırken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan verileri eleştirenleri “kompleksli zihniyet” olarak tanımladı. İktidar sonuçları başarı göstergesi olarak sunarken, Eğitim-İş tabloya sosyoekonomik eşitsizlikler üzerinden yaklaştı. Eğitim-İş Genel Başkanı Kadem Özbay, Türkiye ortalamasındaki yükselişin ağırlıklı olarak sosyoekonomik açıdan avantajlı öğrencilerin performansından kaynaklandığını savundu. Özbay, yoksul öğrencilerin matematik puanlarında ise anlamlı bir artış olmadığını belirtti. Özbay, “Veriler bir başarı hikâyesi değil, eşitsizlik hikâyesi anlatıyor” dedi.
“FARK BÜYÜDÜ”
Dezavantajlı öğrenciler ile avantajlı akranları arasındaki matematik başarısı farkının 4,8 yıl, fen bilimlerinde 4,1 yıl, okumada ise 3,7 yıl düzeyinde olduğunu kaydeden Özbay, Türkiye’de matematik alanında yoksul ve varlıklı öğrenciler arasındaki farkın son üç yılda büyüdüğüne dikkat çekti. Türkiye’de matematikte her üç öğrenciden biri, okumada her dört öğrenciden biri, fen bilimlerinde ise her beş öğrenciden birinin temel yeterlilik düzeyinin altında kaldığını ifade eden Özbay, bu öğrencilerin büyük bölümünü dezavantajlı çocukların oluşturduğunu belirtti.
BAŞARIDA BÜYÜK UÇURUM
Üst düzey performans gösteren öğrencilerin sosyoekonomik dağılımındaki fark da dikkat çekti. Sendikanın açıkladığına göre, Türkiye’de avantajlı her 100 öğrenciden 20’si matematikte üst düzey başarı gösterirken, dezavantajlı öğrencilerde bu oran yalnızca 2’de kaldı. Eğitim-İş, son 10 yılda matematik ve okuma alanlarında üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranındaki artışın da ağırlıklı olarak avantajlı öğrencilerden kaynaklandığını duyurdu.
OKUL TÜRÜ BELİRLİYOR
Sendika, öğrenci başarısının okul türlerine göre keskin biçimde ayrıştığını da vurguladı. Türkiye’nin, başarının hangi okula gidildiğine göre farklılaştığı ülkeler arasında 89 ülke içinde üçüncü sırada olduğu belirtildi. Fen lisesi ile meslek lisesinde eğitim gören öğrenciler arasındaki öğrenme farkının matematikte yaklaşık 10 yıl, fen bilimlerinde 9 yıl, okumada ise 8 yıl olduğu ifade edildi.
‘SİSTEM DEĞİŞMELİ’
Eğitim-İş, PISA sonuçlarının Türkiye’deki tüm çocukların eğitim koşullarını yansıtmadığına dikkat çekti. Türkiye’de öğrencilerin üçte birinden fazlasının maddi yoksunluk yaşadığı belirtilirken, 1,3 milyondan fazla çocuğun PISA kapsamında yer almadığı ifade edildi. Sendika; MESEM’de haftanın büyük bölümünü işletmelerde geçiren, açık liseye kayıtlı olan, okula hiç kaydolmayan ya da eğitim sisteminin dışına itilen çocukların bu “başarı” tablosunda görünmediğini savundu. Eğitim-İş, eğitimde başarının yalnızca yüksek puan alan öğrencilerin sayısıyla ölçülemeyeceğini belirterek, sınav merkezli ve öğrencileri okul türlerine göre ayrıştıran sistemin değiştirilmesini istedi. Sendika, her çocuğun eşit ve nitelikli kamusal eğitime erişiminin güvence altına alınması çağrısında bulundu.
The post Eğitim-İş’ten PISA 2025 tepkisi: ‘Başarı değil eşitsizlik’ first appeared on .
