AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler öncülüğünde yürütülen çalışmalarda sona gelindi. Önümüzdeki günlerde TBMM Başkanlığı’na sunulması beklenen 13. Yargı Paketi’nin en can alıcı başlığını, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan “Yoksulluk Nafakası” oluşturuyor.
“SÜRESİZ” İBARESİ KALKIYOR, YENİ FORMÜL GELİYOR
Anayasa Mahkemesi’nin daha önce verdiği iptal kararına uyumlu olarak, kanun metnindeki “süresiz olarak nafaka isteyebilir” ifadesi tarihe karışıyor. Yeni sistemde hakimin nafaka takdir ederken kullanacağı temel formül şu şekilde olacak:
Bağlanacak nafaka süresi hiçbir koşulda 3 yıldan az olamayacak. Nafaka süresi, evliliğin başladığı tarihten boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısını aşamayacak.
Hakim bu süreyi belirlerken; eşlerin yaşı, eğitim ve sağlık durumu, kendi imkanlarıyla geçinebilme kapasitesi ve bu ödemenin nafaka yükümlüsünün yeni hayatına etkisini bir bütün olarak değerlendirecek.
İSTİSNAİ DURUMLARDA SINIR AŞILABİLECEK
Düzenleme, mağduriyetlerin önüne geçmek için bazı istisnalar da barındırıyor. Eğer nafaka alacaklısı, boşandığı eşinin haksız bir eylemi (örneğin şiddet) nedeniyle çalışamayacak duruma gelmişse veya ilerleyen yaşı sebebiyle düzenli bir gelir elde etme imkanı kalmamışsa, hakim evlilik süresinin yarısı kuralına bağlı kalmaksızın daha uzun süreli bir nafaka kararı verebilecek.
KESİNLEŞMİŞ VE ESKİ DOSYALAR NE OLACAK?
Kamuoyunun en çok merak ettiği konulardan biri de yıllardır nafaka ödeyenlerin durumuydu. Yasa tasarısı, geçmiş dosyalar için de net geçiş hükümleri getiriyor:
Yasa yürürlüğe girdiği an, devam eden ve istinaf/temyiz (kanun yolu) aşamasında olan tüm dosyalara yeni kurallar uygulanacak. Kesinleşmiş kararlarda, bugüne kadar ödenen süre hesaplanacak. Eğer ödenen süre, yeni yasaya göre hesaplanan üst sınırı aşmışsa veya kalan süre 1 yıldan az kalmışsa; nafaka sadece 1 yıl daha ödenecek ve ardından kendiliğinden kesilecek. Geçmişte ödenen süre, yeni hesaplamadan kısa ise ve kalan zaman 1 yıldan fazlaysa; yeni hesaplanan süre dolana kadar ödemeler devam edecek ve süre bitiminde yasal olarak sona erecek.
BOŞANMA DAVALARINI HIZLANDIRACAK “TEMYİZ” FRENİ
Yargı Paketi sadece nafakayı değil, yıllarca süren yorucu boşanma davalarını da hızlandırmayı hedefliyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte; ilk derece mahkemesinin (yerel mahkeme) verdiği boşanma, velayet, tazminat veya nafaka kararını Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) esastan reddederek onarsa, bu kararlar için Yargıtay’a (temyize) gidilemeyecek.
Temyiz yolu (Yargıtay), yalnızca yerel mahkeme ile istinaf mahkemesinin birbiriyle çelişen (farklı yönde) kararlar vermesi durumunda açık olacak. Bu sayede, tarafların adil yargılanma hakkı korunurken, yeni bir hayata başlamak isteyen kişilerin yıllarca Yargıtay kapılarında beklemesinin önüne geçilecek.
